Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ở trạng thái xiêu vẹo, không vững vàng, có thể đổ: Dùng để miêu tả một vật thể bị xô lệch khỏi vị trí thẳng đứng, thăng bằng ban đầu.
   • Thiếu kiên định, hay thay đổi, dao động: Dùng để miêu tả thái độ, ý kiến hoặc lập trường của một người không vững vàng, dễ bị ảnh hưởng.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa vật lý (xiêu vẹo):

  • Sau trận bão, hàng cây ven đường *nghiêng ngả hết cả.*
  • Chiếc cột gỗ cũ kỹ đã *nghiêng ngả, trông rất nguy hiểm.*

• Nghĩa trừu tượng (dao động):

  • Anh ấy là người hay *nghiêng ngả, khó mà tin cậy được vào quyết định của anh ta.*
  • Thái độ của cô ấy *nghiêng ngả giữa hai phương án, không dứt khoát chọn lấy một.*

Các cách sử dụng nâng cao

• "Nghiêng ngả mạnh đâu theo đấy": Thành ngữ chỉ những người không có chính kiến, dễ dàng thay đổi theo phe phái nào mạnh hơn hoặc có lợi hơn.

  • Hắn ta là kẻ *nghiêng ngả mạnh đâu theo đấy, chẳng bao giờ giữ vững lập trường.*

• Dùng trong văn chương để miêu tả cảnh vật hoặc tâm trạng: Có thể dùng với nghĩa bóng để miêu tả sự chông chênh, không ổn định.

  • Tâm hồn *nghiêng ngả giữa những hoài nghi và hy vọng.*

Biến thể và từ gần giống

• Nghiêng (động từ): Chỉ hành động làm cho một vật lệch khỏi phương thẳng đứng; hoặc chỉ sự thiên về một phía, một ý kiến nào đó.

  • Cô ấy *nghiêng người ra ngoài cửa sổ.*
  • Tôi *nghiêng về phương án thứ nhất.*

• Ngả (động từ): Chỉ trạng thái đổ, rơi xuống hoặc nghiêng hẳn sang một bên; cũng có thể chỉ sự lựa chọn, xu hướng.

  • Cây cổ thụ *ngả đổ sau trận mưa lớn.*
  • Lòng tôi đã *ngả theo lời khuyên của anh.*

Từ đồng nghĩa

• Xiêu vẹo: (về vật thể) Không đứng thẳng, lắc lư không vững.
• Dao động: (về tư tưởng, ý kiến) Không ổn định, thay đổi qua lại giữa các lựa chọn.
• Chập chờn: (thường dùng cho ánh sáng, trạng thái) Không ổn định, lúc có lúc không; có thể dùng với nghĩa bóng cho ý chí.

Từ trái nghĩa

• Vững vàng: Ổn định, kiên cố (về vật chất); kiên định, không thay đổi (về tinh thần).
• Thẳng đứng: Ở tư thế đứng thẳng, không nghiêng.
• Dứt khoát: Rõ ràng, quyết đoán, không do dự.

Thành ngữ liên quan

• "Nghiêng ngả như chòi tranh gặp bão": Ví von về sự không vững vàng, dễ đổ vỡ hoặc thay đổi trước tác động bên ngoài.
• "Gió chiều nào che chiều ấy": Có nghĩa tương tự "nghiêng ngả mạnh đâu theo đấy", chỉ thái độ cơ hội, xu thời.

1. t. 1. Xô lệch: Cột bếp nghiêng ngả. 2. Nói người hay thay đổi ý kiến, hay dao động: Nghiêng ngả, mạnh đâu theo đấy.